Legaal samenwerken met Poolse aannemers.

Het A1-attest bewijst dat een gedetacheerde persoon sociaal verzekerd blijft in Polen (Verordening (EG) 883/2004, art. 12). ZUS levert het af, per persoon en per detachering — niet per bedrijf. Een publieke databank om het zelf na te kijken bestaat niet; bij twijfel loopt de controle via de bevoegde instellingen. Stand: oktober 2026.

Gedetacheerde werknemers en zelfstandigen moeten vóór de start in België gemeld zijn via Limosa (Programmawet van 27 december 2006, art. 137 e.v.). Als opdrachtgever vraagt u vóór de start het L1-bewijs op; krijgt u het niet, dan meldt u dat zelf bij de RSZ. Anders riskeert u een sanctie van niveau 3: € 1.000–10.000 administratief of € 2.000–20.000 strafrechtelijk, per betrokken persoon (Sociaal Strafwetboek; bedragen volgens de FOD WASO). Stand: oktober 2026.

Voor loonschulden van een onderaannemer kan een opdrachtgever hoofdelijk aansprakelijk worden (Loonbeschermingswet van 12 april 1965, art. 35/1 e.v.); in de algemene regeling pas na een schriftelijke kennisgeving door de inspectie. Voor sociale en fiscale schulden geldt art. 30bis RSZ-wet en art. 402-403 WIB 92, met wettelijke grenzen. Controleren beperkt het risico, maar beschermt niet volledig. Stand: oktober 2026.

Sinds 1 januari 2026 geldt in Vlaanderen een aangescherpte regeling tegen illegale tewerkstelling van onderdanen van buiten de EU zonder geldig verblijf. U hebt van uw rechtstreekse (onder)aannemer een schriftelijke verklaring nodig. In vier risicosectoren — bouw, schoonmaak, vleessector en pakketbezorging — geldt bovendien een zorgvuldigheidsplicht: vooraf bepaalde documenten opvragen (met drempels in bouw en schoonmaak). Voor EU-burgers, zoals Poolse onderdanen, speelt ze niet. Stand: oktober 2026.

Heeft uw aannemer op het moment van betaling sociale of fiscale schulden, dan houdt u tot 35 % (sociaal) en 15 % (fiscaal) van het factuurbedrag excl. btw in en stort u dat door (art. 30bis RSZ-wet, art. 402-403 WIB 92). Dit geldt voor de werken van art. 30bis, zoals werken in onroerende staat. U doet de check op de dag van elke betaling via checkinhoudingsplicht.be; een eerdere check beschermt u niet. Stand: oktober 2026.

Op werven met werken in onroerende staat vanaf € 500.000 (excl. btw) moet iedereen die er werkt dagelijks geregistreerd worden vóór de werkdag begint (registratieplicht van art. 31bis, Checkinatwork). Dat hangt af van het soort werk en het totaalbedrag, niet van de sector van de onderaannemer. Stand: oktober 2026.

De wet van 24 juli 1987 (art. 31) verbiedt in principe dat een bedrijf personen ter beschikking stelt van een ander bedrijf dat er gezag over uitoefent, buiten de wettelijke uitzonderingen (zoals uitzendarbeid via een erkend uitzendbureau). Wie een Pools bedrijf een afgebakend werk laat uitvoeren, sluit daarom een aannemingsovereenkomst: het Poolse bedrijf werkt onder eigen gezag en is verantwoordelijk voor het resultaat. Stand: oktober 2026.

Het wettelijke criterium is het gezag (wet van 24 juli 1987, art. 31): wie geeft de instructies op de werf? Eigen materiaal en een afgebakend resultaat zijn aanwijzingen, geen wettelijke criteria. Instructies van de opdrachtgever over welzijn en veiligheid en instructies die schriftelijk en gedetailleerd in de aannemingsovereenkomst staan, zijn toegelaten. Stand: oktober 2026.

Een zelfstandige die in de praktijk onder gezag werkt, kan geherkwalificeerd worden. De criteria staan in de Arbeidsrelatiewet (Programmawet (I) van 27 december 2006, titel XIII, art. 328 e.v.); voor de bouw geldt een weerlegbaar vermoeden (art. 337/2). Heeft ZUS een A1 als zelfstandige afgeleverd, dan bindt dat de Belgische socialezekerheidsinstellingen zolang het niet is ingetrokken. Stand: oktober 2026.